حرف دل

این در حالی است که ایران با محکوم نمودن این حرکت غیراصولی و با تاکید مجدد بر سیاست‌های مسوولانه خود مبنی بر تنظیم روابط باکشورهای جهان بر اساس حقوق و مقررات بین‌المللی و اصول احترام متقابل معتقد است که این تصمیمات آثار و پیامدهای ناگواری برای مردم اروپا و دیگران خواهد داشت.
به گزارش خبرنگار ما , در بیانیه منشر شده از سوی وزارت خارجه کشورمان درباره این موضوع تاکید شده است که ایران بارها بر صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌یی خود تاکید دارد و همواره همکاری درچارچوب تعهدات خود با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را ادامه داده و از هرگونه تلاشی برای شفاف‌تر نمودن برنامه هسته‌یی خود دریغ ننموده است.
به نظر می‌رسد اتحادیه اروپایی در دنباله‌روی غیرمنطقی از سیاست‌های آمریکا به منظور فرافکنی مشکلات اقتصادی و اجتماعی خود درصدد انحراف افکار عمومی از بیداری عدالتخواهانه مردمی و جنبش ضدتبعیض و سرمایه داری توسط فضاسازی‌های غیر واقعی باشد.
ملت ایران بارها اثبات کرده است که هرگز تحت فشار و اقدامات ظالمانه حاضر به دست کشیدن از حقوق مشروع و قانونی خود نبوده و مسلماً با ایستادگی درچارچوب اصول عدالت‌خواهی و اعتقاد به صلح و ثبات بین المللی در آینده نیز تسلیم چنین روشهایی نخواهد شد و این مساله را به رهبران کشورهای غربی گوشزد می‌نماید که حرکت تقابلی با استقلال و پیشرفت کشورهای مستقل به مشکلات پیچیده دنیای کنونی خواهد افزود. مسوولیت پیامد این‌گونه تصمیمات نسنجیده و تلاش برای ایجاد تنش و بحران‌آفرینی بر عهده اتحادیه اروپایی خواهد بود.

 
***سیاست چماق وهویج
انچه از اخبار خبرگزاری های رسمی برمیاید این است که , رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تحریم‌های جدیدی که روز دوشنبه به تصویب وزیران خارجه اتحادیه اروپا علیه ایران رسید اظهار داشته است : تحریم‌ها به خودی خود هدف نیست و هدف از این تحریم‌ها، اعمال فشار بر ایران به منظور بازگشت به میز مذاکرات است.
کاترین اشتون عصر دوشنبه در کنفرانسی خبری افزود: می‌خواهیم ایران به میز مذاکره برگردد و به پیشنهادی که سال گذشته در استانبول ارائه شد به‌عنوان راه‌های اعتمادساز نگاه کند یا پیشنهادات جدید خود را ارائه کند.
اشتون هم‌چنین گفت: امیدواریم ایران واکنش مثبت نشان دهد و به میز مذاکرات بازگردد.
اشتون با ذکر این ادعا که آژانس در گزارش خود درباره مسائل مبهم در برنامه هسته‌یی ایران ابراز نگرانی کرده است، گفت: ایران باید نشان دهد که به تعهداتش پایبند است.
رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپا در پاسخ به سوالی درباره تاثیر تحریم‌ها بر اقتصاد اروپا گفت: در تحریم باید مسائل مختلفی را در نظر گرفت که به کل اقتصاد اتحادیه اروپا مربوط می‌شود. ما این مسائل را بررسی کردیم و آثار منفی را مورد بررسی قرار دادیم.
وی افزود:اتحادیه اروپا در نشست ماه آوریل بررسی خواهد کرد که آیا تحریم‌ها آثار منفی داشته‌اند یا خیر.
اشتون در پاسخ به سوالی درباره این‌که آیا این اتحادیه تلاش می‌کند تا با کشورهایی نظیر چین و روسیه درباره ایران به نگاه مشترک دست‌یابد؟ گفت: در هند با نماینده چین درباره مسائل مختلفی که ایران یکی از آن‌ها بود صحبت کردیم.
وی تاکید تاکید کرد که چین نقش مهمی در گروه 1+5 دارد و افزود: به نماینده چین گفتم که جامعه بین‌المللی باید درباره ایران درکنار هم بایستد و این مساله مهمی است.
اشتون هم‌چنین گفت که برخی کشورها می‌توانند با این اتحادیه همکاری کنند و برخی هنوز تصمیمی نگرفته‌اند و برای اعمال فشار برای ایران به راه‌های دیگری فکر می‌کنند.

***روسیه در خط مذاکره
این در حالی است که سرگئی لاوروف گفت که روسیه معتقد است برای از سرگیری مذاکرات میان ایران و گروه موسوم به 1+5 فرصت وجود دارد و از اعمال تحریم‌های یک جانبه عیله تهران به دلیل دنبال کردن برنامه هسته‌یی انتقاد کرد.
به گزارش خبرگزاری رویترز: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه روز دوشنبه با اشاره به گفت‌و‌گوهای میان ایران با گروه موسوم به 1+5 به خبرنگاران گفت: ما هم‌چنان قاطعانه امیدواریم که گفت‌و‌گوها در نزدیک ترین زمان در آینده از سرگرفته شود.
وی گفت که روسیه تلاش خواهد کرد تا مانع از آن شود که ایران و غرب حرکاتی غیرسازنده انجام دهند و در صدد از سرگیر ی مذاکرات میان دو طرف برخواهد آمد.
لاوروف با محکوم کردن تحریم‌های یک جانبه علیه ایران تاکید کرد که این تحریم‌ها به رفع مساله کمکی نخواهد کرد.
وی با انتقاد از تحریم‌هایی که روز دوشنبه به تصویب وزیران امور خارجه اتحادیه اروپا علیه ایران رسید، گفت: تحریم‌های یک‌جانبه به حل مساله کمکی نمی‌کند.
سفیر ایران در مسکو نیز درباره اجرایی شدن تحریم نفت ایران به گونه‌ای که آمریکا خواستار آن است، ابراز تردید کرد.
نووستی به نقل از محمودرضا سجادی، سفیر ایران در مسکو، گزارش داد: ایران تردید دارد که کشورهای غربی نفت ایران را تحریم کنند.

***ایران چه میگوید؟
موضعگیری خصمانه و مصوبات همسو ودنباله روی غرب از امریکا درحالی مطرح میشود که در این رابطه پیش‌تر علی اکبر صالحی، وزیر امور خارجه کشورمان تاکید کرد: این تحریم‌ها نتایجی نخواهد داشت، جمهوری اسلامی ایران با تجارب متراکم شده فراوان در 32 سال گذشته همواره آماده مقابله با این تحریم‌های خصومت‌آمیز است و از این تحریم‌ها نگرانی نداریم.
وی افزود: ‌پیش‌بینی‌های لازم اندیشیده شده است، همان طور که در 32 سال گذشته از گردنه‌های فراوانی عبور کردیم، از گردنه‌های موجود نیز به سلامت عبور خواهیم کرد.
رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، با تاکید بر این‌که «جمهوری اسلامی همواره تحریم‌ها را به عنوان یک تهدید به فرصت تبدیل کرده است» ‌گفت: تحریم‌ها نمی‌تواند تاثیری در سیاست‌های ما بگذارد، چون سیاست‌ ایران تابعی از سیاست غرب و اعمال فشار آنها نیست.
علاءالدین بروجردی ، با اشاره به موافقت وزیران خارجه اتحادیه اروپا برای اعمال تحریم‌های نفتی علیه ایران گفت: با توجه به وضعیت به هم ریخته اقتصاد غرب و بحران‌های اجتماعی و سیاسی به وجود آمده در پی آن،‌ اولین آثار سوء تصمیم اخیر اتحادیه اروپا متوجه این کشورها می‌شود.
وی یادآور شد: همان‌طور که تحریم‌های قبلی نیز باعث متضرر شدن بسیاری از شرکت‌های غربی و به دنبال آن به منفعت رسیدن بسیاری از شرکت‌هایی که ارتباط نزدیک با ایران داشتند، شد، تحریم‌های اخیر نیز همین سرنوشت را دارند.
رییس کمیسسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ادامه داد: از آنجا که بسیاری از بخش‌های صادرات نفت ارتباطی با اروپا ندارد و تصمیم اتحادیه اروپا تنها در حوزه کشورهای عضو این اتحادیه اعمال می‌شود، می‌توان این گونه نتیجه گرفت که بار دیگر غرب از این تحریم‌ها متضرر شده است.
وی با بیان این‌که «جمهوری اسلامی ایران تحریم‌های اخیر اتحادیه اروپا را همچون تحریم‌های چند دهه گذشته در عرصه‌های مختلف به فرصت تبدیل می‌کند» گفت: استعدادهای ملی ما در شرایط تحریم شکوفا شده است که مطمئنا با اعمال این تحریم‌ها غرب بیشتر از جمهوری اسلامی ایران متضرر می‌شود.
وی در واکنش به اعمال تحریم‌های صادرات و واردات محصولات پتروشیمی و سنگ‌های قیمتی در کنار تحریم نفت و بانک مرکزی، گفت: افزایش تحریم‌های اتحادیه اروپا به دلیل پیشرفت ایران در عرصه‌های مختلف است.
هم‌چنین یک عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، با تاکید بر این‌که «اعمال تحریم علیه ایران به ضرر تحریم کنندگان است» گفت: می‌توان با تدبیر تمامی تحریم‌ها را دور زد.
حجت الاسلام و المسلمین حسین ابراهیمی گفت: تا به حال نیز وضعیتی غیر از این تحریم در کشور وجود نداشته که البته با تصمیم جدید بانک مرکزی و نفت نیز شامل این تحریم‌ها خواهند شد.
وی تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران همان‌طور که تا به امروز تمامی این تحریم‌ها را دور زده، باز هم این کار را خواهد کرد.
وی با بیان این‌که «این تحریم‌ها به ضرر خود تحریم کنندگان است» اظهار کرد: ایران نیازی به خرید نفت کشور، توسط اروپا ندارد؛ چراکه خریدار برای نفت کشور زیاد است به طور مثال چین خرید خود را 30 درصد افزایش داده است بنابراین از این حیث با مشکلی مواجه نمی‌شویم.

 
***هشدار نفتی به اروپا
"به اروپایی ها هشدار می‌دهیم که به فکر روز مبادا هم باشند و از مزیت‌های انرژی ایران غافل نشوند."
این شاید مهم‌ترین بخش از نظرات مدیر عامل شرکت ملی نفت ایران در آخرین نشست خبری‌اش بود که در هیاهوی سوالات ریز و درشت رسانه‌ها در آن زمان چندان مورد توجه قرار نگرفت.
احمد قلعه‌بانی - معاون وزیر نفت و مدیر عامل شرکت ملی نفت ایران - که با سوالی درباره تحریم احتمالی نفت ایران توسط اروپا مواجه شده بود صراحتا به اروپایی‌ها هشدار داد که "به فکر روز مبادا"ی خود هم باشند و این‌که "دنیا به خصوص اروپایی‌ها نباید ایران را فراموش کرده و تا ابد خود را به آمریکایی‌ها بچسبانند."
هشدار جدی قلعه‌بانی در آن زمان یک معنای ویژه داشت که هرچند از سوی سیاست‌گذاران ناپخته اروپایی چندان مورد توجه قرار نگرفت، ولی خبر از سیاست جدید ایران برای مواجه شدن با تهدید تحریم اروپایی‌ها می‌داد: ایران قصد دارد اروپا را از لیست مشتریان نفت خود حذف کند.
تصمیم ایران برای حذف اروپا از لیست مشتریان نفت خود پس از آن مطرح شد که اتحادیه اروپا براساس طرحی که به پیشنهاد فرانسوی‌ها مطرح شد، موضوع تحریم خرید نفت‌خام از ایران را مطرح کرده ‌بودند؛ موضوعی که برای نخستین بار ابزار نفت را به صورت مستقیم وارد معادلات سیاسی بین‌ کشورها می‌کرد.
در تازه‌ترین دور از سیاست‌های خصمانه اروپا علیه ایران نیز، روز دوشنبه اعضای این اتحادیه در هم‌سویی با سیاست‌های آمریکا علیه ایران، با تحریم نفت ایران موافقت کردند و را ه را برای ممنوعیت فوری قراردهای جدید وارداتی با ایران به عنوان بخشی از تلاش‌ها برای تحت فشار گذاشتن ایران بر سر مساله هسته‌یی گشودند.
 

***ایران ضرر می‌کند یا اروپا؟!
در حالی که در بخشی دیگر از بیانیه وزارت نفت ایران آمده است که " اتحادیه اروپا با تحریم نفت ایران عملا نفت، این ابزار غیرسیاسی را وارد بازی‌ها و مطامع سیاسی کرده و قطعا تبعات این تصمیم عجولانه به‌غیر از اروپا، کشورهای دیگر جهان را نیز متاثر خواهد کرد"، بار دیگر این سوال در کانون توجه قرار می‌گیرد که با تصمیم جدید اروپا کدام طرف معادله بیشتر ضرر خواهد کرد؟
اما سوالی که طرح اتحادیه اروپا را از همان ابتدا به چالش می‌کشید با پاسخی تقریبا روشن همراه است. این سوال که با اجرایی شدن این طرح ایران بیشتر ضرر می کند یا اروپا، برای فعالان سابقه‌دار بازار نفت پاسخ مبهمی ندارد.
حداکثر ضرر طرح تحریم از سوی اتحادیه اروپا برای ایران، این خواهد بود که مسیر نفت‌کش‌هایش را تغییر دهد و با پرداخت هزینه‌ بیشتری نفتش را به مشتریان دیگری در سمت دیگر دنیا برساند که البته این هزینه بیشتر نیز با افزایش قیمت نفت ناشی از این تحریم جبران خواهد شد.
ولی از طرف دیگر، با تحریم نفت ایران قبل از هرچیز قیمت طلای سیاه در بازار افزایش می‌یابد که در این میان مصرف‌کنندگان بحران‌زده اروپایی بیش از هر چیز ضرر می‌کردند. این درحالی است که ایران به راحتی می‌تواند از محل افزایش قیمت نفت، نه‌تنها هزینه‌های جابجایی مسیر ترانزیت نفتش را تامین کند، بلکه سود بیش‌تری را هم از محل قیمت‌های جدید به دست می‌آورد. یک حساب ساده که ثابت می‌کند تحریم واردات نفت ایران از سوی اتحادیه اروپا فقط یک اقدام نمادین و بلوف سیاسی است و نه چیز دیگر.
در این زمینه نماینده ایران در اوپک از تحریم صادرات نفت ایران به عنوان خودکشی اقتصاد کشورهای اروپایی یاد کرده و گفته است که "‌آمریکایی‌ها در آستانه انتخابات ریاست جمهوری در بازار جهانی نفت دنبال ماجراجویی‌های جدیدی هستند."
سیدمحمدعلی خطیبی، اجرای سناریوی تحریم صادرات نفت ایران به کشورهای عضو اتحادیه اروپا را "یک خودکشی اقتصادی" برای کشورهای این منطقه می‌داند و با تاکید بر این‌که در حال حاضر کشورهای اروپایی یکی از بزرگترین بحران‌های اقتصادی را پشت سر می گذارند، می‌گوید که "با وجود این بحران‌های اقتصادی در منطقه یورو هر گونه اعمال تحریم علیه نفت ایران، کشورهای اروپایی را وارد یک بحران عمیق تر از شرایط موجود خواهد کرد."
این مقام مسوول هم ضمن اشاره به این موضوع که کارشناسان عاقل اروپایی نسبت به تبعات تحریم صادرات نفت ایران به اروپا هشدار داده‌اند، معتقد است که "تحریم نفت ایران، اقتصاد اروپا را شکننده و آسیب‌پذیرتر از گذشته خواهد کرد."
نماینده ایران در مجامع بین‌المللی هم بر این موضوع تاکید دارد که شرکت‌های نفتی به عنوان خریداران اصلی نفت ایران هیچ تمایلی ندارند که این فروشنده مطمئن را به راحتی از دست بدهند، ولی هم اکنون تمامی تصمیماتی که علیه صنعت نفت ایران گرفته می شود تحت تاثیر فشارهای سیاسی است.
 

*** طرح "خام" تحریم
ماجرای تحریم نفتی ایران توسط اروپا از همان ابتدا به قدری دور از ذهن به‌نظر می‌رسید که یکی از معتبرترین نشریات اقتصادی جهان بدون درنظر گرفتن هیچ مصلحتی آن را "احمقانه" بخواند.
طرح تحریم خرید نفت ایران از سوی اتحادیه اروپا که با به‌اصطلاح "ابتکار" فرانسه کلید خورد، حتی آنقدر فکر شده و قابل استناد نبود که در بین متحدان قدیمی سارکوزی در اروپا هم هوادار آن‌چنانی پیدا کند و از همان ابتدا مخالفانی جدی مانند یونان را روبروی خود می‌دید.
ماجرا این است که واردات نفتی اروپا از ایران تنها حدود 20 درصد از درآمد صادراتی نفت ایران را شکل می‌دهد، ولی وابستگی خود اروپایی‌ها به نفت ایران به‌قدری هست که قطع این جریان می‌تواند مصرف‌کنندگان مغرور اروپایی را با مشکلات جدی مواجه کند؛ به ویژه کشورهایی مانند یونان، اسپانیا و ایتالیا که تاکنون بخش قابل توجهی از نفت‌خام خود را از تامین‌کننده‌ای به اسم ایران دریافت می‌کرده اند.
آمارهای غیر رسمی نشان می‌دهد که از ابتدای سال جاری میلادی تاکنون به طور متوسط روزانه حدود 20 درصد نفت ایران به کشورهای مختلف اروپایی صادر شده است که در این بین ایتالیا، اسپانیا، یونان، آلمان و فرانسه از مهم‌ترین خریداران نفت صادراتی ایران بوده‌اند.
بر اساس این آمار، در حال حاضر به طور متوسط روزانه حدود 150 تا 160 هزار بشکه نفت به ایتالیا، 100 هزار بشکه به اسپانیا، کمتر از 200 هزار بشکه نفت به یونان و حدود 100 هزار بشکه به مجموع کشورهای انگلیس، فرانسه، هلند و آلمان صادر می شود.
 

***نفت در آستانه انفجار
آنگونه که انتظار می‌رفت بهای نفت روز دوشنبه بلافاصله پس از توافق وزیران خارجه اتحادیه اروپا مبنی بر تحریم واردات نفت ایران از اول ژوئیه بالا رفت.
بهای نفت برنت برای تحویل در ماه مارس با 49 سنت افزایش به 110 دلار و 35 سنت در هر بشکه صعود کرد و نفت آمریکا نیز برای تحویل در ماه مارس با 60 سنت افزایش با قیمت 98 دلار و 93 سنت در هر بشکه معامله شد.
خبرگزاری آلمان گزارش داد: دیپلمات‌ها گفتند که وزیران امور خارجه اتحادیه اروپا در نشت بروکسل هم‌چنین توافق کردند که قراردادهای موجود در رابطه با واردات باید اول ژوییه(10 تیرماه 1391) پایان یابند.
تحریم نفت ایران تابستان تاثیر خود را می‌گذارد اما تصمیم اتحادیه اروپا مبنی بر تحریم نفت ایران در شرایطی است که آژانس بین‌المللی انرژی همین چند روز پیش نسبت به تاثیرات تحریم نفتی ایران بر بازارهای جهانی هشدار داد.
آژانس بین‌المللی انرژی هشدار داد که تاثیر این تحریم ها از اواسط سال جاری و در فصل تابستان با کمبود نفت در بازارهای جهانی نمایان خواهند شد.
پیش‌تر نیز کشورهای مختلفی نظیر چین، ژاپن، کره جنوبی، هند، ترکیه، سنگاپور با اشاره به تاثیر منفی حذف ایران از بازار نفت بر اقتصاد متزلزل جهانی، با منع واردات نفت از ایران مخالفت کرده‌ بودند.
ایران سهم قابل توجهی از بازار نفت جهان را در اختیار دارد و حذف ایران از این بازار لطمات جبران ناپذیری را به اقتصاد ناپایدار جهانی وارد خواهد کرد.
به همین دلیل است که اتحادیه اروپا به رغم توافق در مورد تحریم نفت ایران اما اجرای این تحریم‌ها را به ماه ژوئیه (تیر) موکول کرده است.
کشورهای اروپایی به دلیل ترس از تاثیر منفی قطع واردات نفت از ایران برروی برخی کشورهای بحران زده همچون ایتالیا، اسپانیا و به ویژه یونان اجرای تحریم اتحادیه اروپا علیه نفت ایران را شش ماه به تاخیر انداختند.
یکی از شبکه‌های خبری مهم آمریکایی در گزارشی در مورد تبعات تحریم نفتی ایران با این عنوان که تحریم نفتی ایران باعث تشدید هرچه بیشتر بحران اقتصادی اروپا خواهد شد، نوشت: اگر تحریم نفتی ایران اجرا شود، باعث افزایش شدید قیمت نفت و در نتیجه طاقت فرساتر شدن تلاش اروپا برای حل بحران اقتصادی این اتحادیه خواهد شد.
بر اساس گزارش شبکه ان بی سی، تحلیلگران و کارشناسان هشدار می دهند که اگرچه دولتهای اروپایی به تازگی بر سر ممنوعیت وارد کردن نفت ایران به توافق رسیده‌اند، اما چندین کشور اروپایی به شدت نیازمند وارد کردن نفت از ایران هستند و در این بین یونان به دلیل اوضاع بسیار آشفته اقتصادی خود، اوضاع به مراتب نامساعدتری دارد. چرا که 30 درصد از نفت مورد نیاز خود را از ایران تامین می کند.
کارشناسان بر این باورند که عربستان نمی‌تواند جایگزینی برای نفت ایران در بازارهای جهانی باشد. براساس آمارها و اطلاعات رسمی، هرچند اگر عربستان تمام نفت مازاد خود را به‌یکباره وارد بازار جهانی نفت کند بیش از 80 درصد کمبود حجمی نفت ایران در بازار جبران می‌شود، ولی از یک‌سو نفت مازاد عربستان از جنس سنگین بی‌کیفیت است که هیچ فایده‌ای برای پالایشگاه‌های اروپایی ندارد و از سوی دیگر، موج روانی خروج نفت ایران از بازارهای نفتی غرب به‌تنهایی برای رشد قابل توجه قیمت طلای سیاه و ایجاد بحران جدیدی اقتصادی در غرب کافی است.
اما این پایان ماجرا نیست، زیرا امکان دارد که ایران پیش از اتمام زمان شش ماهه و فرصت دادن به اروپا برای جایگزینی نفت ایران، اقدام به توقف صادرات نفت خود کند و از این طریق آنان را در مقابل عمل انجام شده قرار داده و برنامه‌های آن‌ها را نقش بر آب سازد. اتفاقی که در صورت وقوع می تواند غرب و اتحادیه اروپا را با معضل جدی مواجه کند.