حرف دل

تجویز غیر منطقی دارو را می‌توان «بحرانی» قلمداد کرد که باعث شده تا دست اندرکاران نظام سلامت جامعه نسبت به این مساله بار‌ها وبار‌ها هشدار دهند اما متاسفانه همچنان شاهد سیر صعودی مصرف خودسرانه دارو در کشور هستیم.
به گزارش خبرنگار سینانیوز، در چند سال گذشته مصرف بیش از حد دارو‌ها در کشور سبب شده تا بسیاری از بیماران نسبت به برخی از دارو‌ها دچار مقاومت شده و درمان آن‌ها به سختی امکان پذیر باشد. تجویز غیر منطقی دارو اکنون به مرحله‌ای رسیده است که علاوه بر ضررهای فراوان بر روی سلامت افراد، بر اقتصاد خانواده و در سطح کلان‌تر بر اقتصاد جامعه نیز ضررهای هنگفتی را وارد ساخته است.

نمی‌توان مصرف بی‌رویه دارو را مختص مسکن‌ها دانست زیرا در چند سال گذشته مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک‌ها به یکی از چالش‌های اساسی درمان در بیمارستان‌ها و مراکز درمانی کشور تبدیل شده است.
در ایران مصرف آنتی بیوتیک‌ها بسیار بالاست و علاوه بر تجویز این نوع داروهای ضد عفونت از طریق نسخه‌های پزشکی، آمار فروش آنتی بیوتیک‌ها از طریق روش‌های دیگر را می‌توان نشان مصرف بالای این قبیل دارو‌ها دانست که با پراکندگی بیماری‌ها و همچنین میزان جمعیت کشور تناسب ندارد.

نیمی از بیماران نیازی به آنتی بیوتیک ندارند
براساس آمار موجود در وزارت بهداشت در ۵۰درصد نسخه‌های کشور، پزشکان اقدام به تجویز آنتی بیوتیک می‌کنند و به عبارت دیگر حداقل نیمی از بیماران مراجعه کننده به پزشکان عمومی یک نوع آنتی بیوتیک دریافت می‌کنند. این آمار نشان دهنده آن است که ۵۰ درصد بیماران نیاز به آنتی بیوتیک درمانی دارند، اما در واقع این گونه نیست، چرا که در کشور بسیاری از بیماری‌ها ریشه کن شده و دیگر نیازی به درمان با آنتی بیوتیک وجود ندارد.

مصرف بی‌رویه آنتی بیوتیک آن چنان در شرایط اسفناکی قرار گرفته که شاهد تجویز این دارو‌ها در بسیاری از بیماری‌ها از جمله سرماخوردگی‌ها که ضرورتی برای آنتی بیوتیک درمانی احساس نمی‌شود، هستیم.

دکتر رحیم سواد کوهی فوق تخصص بیماری‌های عفونی کودکان در گفت‌و‌گو با خبرنگار سینانیوز عنوان کرد: «مصرف بی‌رویه آنتی بیوتیک در کشورهای جهان سوم افزایش زیادی داشته است. ایران در مقام دوم بعد از چین قرار دارد. در ایران حتی برای یک تب جزئی و سرفه معمولی داروهای وسیع الطیف و گران قیمتی مانند زیترومکس، آموکسی کلاو، فارماتین، آموکسی سیلین، پنی سیلین و... تجویز و مصرف می‌شود.»
وی ادامه داد: «حدود ۸۵ درصد مراجعان به مطب‌ها و درمانگاه‌های بیمارستانی به دلیل عفونت‌های ویروسی هستند که نیاز به دارو ندارند.»

بیمارانی که با مصرف آنتی بیوتیک دچار عارضه می‌شوند
این عضو مرکز تحقیقات بیماری‌های غیرواگیردار کودکان امیرکلا با بیان اینکه این دارو‌ها تاثیری بر بهبود این بیماران ندارد، خاطرنشان کرد: « ۵ .۱ تا ۵ .۱۴درصد بیمارن بستری و ۲ تا ۵۰ درصد بیمارن سرپایی که انتی بیوتیک مصرف می‌کنند دچار عارضه می‌شوند. این عارضه می‌تواند یک بثورات پوستی، اسهال، استفراغ، استرس تنفسی و... گاهی حتی پرده‌های مغزی را در برگیرد که نیاز به درمان اضافی با هزینه‌های بالا‌تر دارند.»

دکتر سوادکوهی توصیه کرد: «بایستی تجویز به موقع آنتی بیوتیک، مدت زمان و دوز کافی در جامعه به پزشکان آموزش بیشتری داده شود تا از هزینه‌های گزاف بی‌مورد برای خانواده‌ها و کشور جلوگیری کرد.»
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی بابل گفت: «مقاوت انتی بیوتیکی امروزه در کشور ما با سرعت رو به افزایش است که باید هرچه سریع‌تر جلوی آن گرفته شود.»

۱۰ تا ۱۵درصد دارو‌ها بدون مشورت با پزشک مصرف می‌‌شود
وی علل مصرف خودسرانه دارو در کشور را مربوط به دلایل مختلف دانسته و بیان می‌کند: «مصرف غیر منطقی دارو در کشور را می‌توان ناشی از دسترسی آسان مردم به دارو و همچنین تهیه بدون نسخه برخی اقلام دارویی دانست. به طوری که بسیار مشاهده شده است بیماران به توصیه دوستان و آشنایان از داروهایی استفاده می‌کنند که هیچ ضرورتی بر استفاده از آن‌ها نیست و همین مساله می‌تواند عوارض ناگواری به دنبال داشته باشد.»

این فوق تخصص بیماری‌های عفونی کودکان اظهار کرد: «بار‌ها مشاهده شده است که مردم به دلیل مصرف خودسرانه دارو‌ها به ویژه به شکل تزریقی دچار حساسیت‌هایی شده‌اند که‌گاه درمان آن‌ها مدت زمان طولانی به طول می‌انجامد. مصرف غیرمنطقی و خودسرانه دارو، نه تنها موجب درمان بیماری نمی‌شود بلکه باعث ایجاد عوارض دارویی در طولانی مدت نیز می‌ شود. تحقیقات انجام شده در کشورمان نشان می‌دهد که ایرانی‌ها بیش از استاندارد جهانی، دارو مصرف می‌کنند. به طوری که ۱۰ تا ۱۵ درصد دارو‌ها بدون مشورت با پزشک و خودسرانه مصرف می‌‌شود.»

تهيه كننده : پریسا چیذری